Δεκαέξι χρόνια αφότου ο ΟΗΕ αναγνώρισε το πόσιμο νερό ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, η κρίση επιδεινώνεται: 2,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό και 3,4 δισεκατομμύρια δεν έχουν πρόσβαση σε βασικές εγκαταστάσεις υγιεινής, αριθμοί που παρουσιάζουν αύξηση σε σχέση με το 2010. Η «Αγορά των Κατοίκων της Γης», η συλλογικότητα «Bassines Non Merci!», οι οργανώσεις Rise For Climate και Vital καταγγέλλουν την αδυναμία των κυβερνήσεων να υλοποιήσουν αυτό το δικαίωμα και καλούν τα κινήματα των πολιτών, τα συνδικάτα, τις οργανώσεις και την κοινωνία να κινητοποιηθούν πριν από τη σημαντική Διάσκεψη του ΟΗΕ για το νερό, που έχει προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο του 2026.

Οι τέσσερις οργανώσεις επισημαίνουν μια αποτυχία στον καθορισμό προτεραιοτήτων: αντί να επενδύσουν στο πόσιμο νερό και στην αποχέτευση, οι κυρίαρχοι όμιλοι έδωσαν προτεραιότητα στον εξοπλισμό, φτάνοντας να δαπανήσουν 2.900 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025 σύμφωνα με το SIPRI (Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης) — με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία να προηγούνται στην κούρσα. Στην Ευρώπη, υπό την πίεση του λόμπι των ορυχείων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε τον δρόμο για την απορρύθμιση της οδηγίας -πλαισίου για τα ύδατα, η οποία προστάτευε την ποιότητα των υδάτων της ηπείρου εδώ και 25 χρόνια. Η άρνηση της κλιματικής αλλαγής και η αδράνεια σε αυτό το θέμα επιδεινώνουν, επιπλέον, τις ξηρασίες και τις ελλείψεις νερού σε όλο τον κόσμο, πυροδοτώντας συγκρούσεις που σχετίζονται με το νερό.

Σε αυτή τη δραματική περίοδο καύσωνα που πλήττει σοβαρά τη Δυτική Ευρώπη, καταγγέλλουμε την απουσία δημόσιων πολιτικών που είναι απαραίτητες για την αναπλήρωση των υπόγειων υδάτινων στρωμάτων, η εξάντληση των οποίων απειλεί τη διαθεσιμότητα νερού, είτε για τη γεωργία, είτε για τα νοικοκυριά, είτε για τις δημόσιες αρχές.

Ο ίδιος ο φυσικός πόρος, εξάλλου, χρηματοοικονομικοποιείται όλο και περισσότερο: από την εισαγωγή του στο χρηματιστήριο του Σικάγου το 2020, το νερό προσελκύει τις χρηματοπιστωτικές αγορές που επιδιώκουν να επωφεληθούν από τη σπανιότητά του.

Η κατάσταση αυτή έρχεται σε άμεση αντίθεση με τη δέσμευση που ανέλαβε η διεθνής κοινότητα στις 28 Ιουλίου 2010. Εκείνη την ημέρα, μετά από περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια συζητήσεων και υπό την πίεση των κοινωνικών κινημάτων, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, κατόπιν πρωτοβουλίας της Βολιβίας, ενέκρινε ψήφισμα που αναγνώριζε ότι «το δικαίωμα σε καθαρό και ποιοτικό πόσιμο νερό και σε εγκαταστάσεις υγιεινής αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα, απαραίτητο για την πλήρη άσκηση του δικαιώματος στη ζωή» — το οποίο ψηφίστηκε από 122 χώρες, με 41 αποχές. Το κείμενο βασιζόταν τότε σε μια ήδη ανησυχητική διαπίστωση: 884 εκατομμύρια άνθρωποι χωρίς ποιοτικό πόσιμο νερό, 2,6 δισεκατομμύρια χωρίς εγκαταστάσεις υγιεινής και περίπου δύο εκατομμύρια θάνατοι κάθε χρόνο — κυρίως μικρά παιδιά — με ασθένειες που συνδέονται με νερό ακατάλληλο για κατανάλωση.

Αντιμέτωποι με αυτές τις πολλαπλές μορφές εκμετάλλευσης ενός παγκόσμιου κοινού αγαθού που είναι απαραίτητο για τη ζωή, η «Αγορά των Κατοίκων της Γης», η συλλογικότητα «Bassines Non Merci!», οι οργανώσεις «Rise For Climate» και «Vital» καλούν σε μια διπλή κινητοποίηση:

  • να υποχρεώσουμε τις κυβερνήσεις και τις ολιγαρχίες του επιχειρηματικού και χρηματοπιστωτικού κόσμου να υλοποιήσουν επιτέλους το δικαίωμα στο νερό για όλους και όλες,
  • να ευαισθητοποιήσουμε την κοινή γνώμη σχετικά με τους κινδύνους που διατρέχει ο πλανήτης, εάν η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το νερό του Δεκεμβρίου 2026 υποκύψει αποκλειστικά στα οικονομικά και τεχνοκρατικά συμφέροντα που ήδη διαφαίνονται στα προπαρασκευαστικά της έγγραφα.

Αν και ποτέ δεν είναι αργά για δράση, η κατάσταση είναι πλέον επείγουσα.

 

Σχετικά με τις οργανώσεις που καλούν σε εγρήγορση:

Η Αγορά των Κατοίκων της Γης είναι οργάνωση που ιδρύθηκε από τον Riccardo Petrella, η οποία προωθεί το αίτημα για μια Παγκόσμια Σύμβαση για το Νερό και μια παγκόσμια πολιτική για το νερό.

Η «Bassines Non Merci!» είναι κίνηση πολιτών ενάντια στην κατάληψη των υδάτινων πόρων από την αγροβιομηχανία και αγωνίζεται κατά της κατασκευής γιγαντιαίων δεξαμενών για τη γεωργική άρδευση στη Γαλλία.

Το Rise For Climate είναι κίνημα πολιτών για την κλιματική δικαιοσύνη, διοργανωτής κινητοποιήσεων στο Βέλγιο.

Το Vital είναι συλλογή ιδεών για τη γη και για τοπικές δράσεις. Εκεί γίνεται ανάλυση των γεωργικών πολιτικών και προώθηση της αγροδασοπονίας.